Mindful Eating

Bireylerin yemek yeme tutumları ve davranışlarını birçok faktör etkilemektedir. Genetik faktörler, çevre, ailesel alışkanlıklar, hormonlar, bireyin duygusal durumu, sosyo-ekonomik özellikler, medya, iştah, şişmanlık, beden algısı gibi birçok etken sayılabilir. Kişilerin yeme tutumları yeme bozuklukları gibi birçok hastalığa sebep olabilmektedir. Birçok ögeden etkilenen yeme tutumları psikolojik açıdan bakıldığında; insanların günlük hayatta yaşadıkları sonucu stres, heyecan, mutluluk ve gerginlik gibi durumlar yeme durumlarını etkilemektedir. Son yıllarda bireylerin yemek yeme tutumlarını ve davranışlarını düzeltmek için sezgisel yeme ve farkındalıklı yeme (mindful eating) kavramları ortaya atılmıştır. Özellikle bu kavramlar(sezgisel yeme ve mindful eating)ağırlık yönetimi ve yeme bozukluklarının tedavisinde önemini artırmıştır.

Ayrıca bireylerin duygu durumlarının kontrol altına alınabilmesi için yeme farkındalığını kazanmanın önemi her geçen gün önemini artırmaktadır.

Yemek yerken yemeğe olan dikkatin arttırılması, tüketilen besinin miktarına dikkat edilmesi ve o anı yaşayarak farkındalıklı yenmesi, besin tüketimi sırasında duygu ve düşüncelere çok kendini kaptırmadan yenmesi, yemekle duygusal bağ kurmadan farkındalıklı yenmesini sağlar. Dolayısıyla kilo yönetimi konusunda kişiyi doğru seçimlere yöneltir.

Sezgisel Yeme Kavramı & Esasları

Sezgisel yeme kavramı ilk olarak 1995 yılında iki klinik diyetisyeni Evelyn Tribole ve Elyse Resch tarafından ortaya atılmış , diyet dışı bir yaklaşım olarak tanımlanmıştır. Tribole ve Resch bu yöntemin, halk sağlığına katkı sağlamada önemli bir yaklaşım olacağını düşünmüşlerdir. Sezgisel yeme kavramı bireyin, vücudunun doğal olarak verdiği fiziksel açlık, tokluk sinyallerini dinleyerek ve bu sinyallere uyarak yemek yeme şeklidir.Bu kavram beslenme ve diyetetik alanında, diyetsiz yaklaşım (nondiet approach), normal yeme, uyuma dönük / adaptif yeme (adaptive eating), akıllıca yeme (wisdom eating) ve bilinçli yeme (conscious eating) gibi kavramlar olarak da belirtilmektedir.

Sezgisel yeme kavramı 3 temel yaklaşıma dayanmaktadır:

1. Yemek yemeye koşulsuz izin verme (ne zaman acıktığı ve hangi besini arzuladığı)
2. Fiziksel nedenlere bağlı yeme
3. Açlık ve tokluk sinyallerine bağlı yeme

Yapılan üç farklı sezgisel yeme ile BKİ arasındaki ilişkinin araştırıldığı çalışmada İspanyol kökenli Amerikan, Alman ve Fransız yetişkin bireylerde, normal BKİ’ye sahip bireylerin hafif şişman ve obez bireylere kıyasla yüksek sezgisel yeme skorlarına sahip oldukları tespit edilmiştir.

Yeme Farkındalığı(Farkındalıklı yeme) Kavramı ve Esasları

Yeme farkındalığında odak konu, kişinin yiyeceğin tadını ve dokusunu da içeren yeme konusundaki tam farkındalığıdır.

Farkındalıklı yeme; ne yenildiği değil, besinin nasıl ve neden yendiğini fark ederek, açlık tokluk sinyallerini fark ederek, duygu ve düşüncelerinin farkında olarak, çevresel faktörlerden etkilenmeden ve besin seçimlerini yargılamadan o anda tüketilecek besine odaklanarak yeme şeklidir. Yeme farkındalığında en önemli nokta kişinin yiyeceğin tadına ve kokusuna, dokusuna ilginin tam verilerek farkındalığa varılmasıdır.

Farkındalıklı Yeme ve Vücut Ağırlığına Etkisi

Farkındalıklı yeme ile sağlıklı seçimler yapılmakta, dolayısıyla yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlamakta, daha az enerji alınması sağlanarak ağırlık kaybı sağlanmaktadır. Jordan ve arkadaşları tarafından yapılan bir müdahale çalışmasında müdahale grubuna, 15 dakika süresince bir müzik dinletilerek bireylerin rahatlaması sağlanmıştır. Bu esnada doğru nefes alma, duyumlar ve bedende yer alan organlar ve uzuvlara odaklanma çalışması (vücut taraması) yapılmış ve beden farkındalığı oluşturulmaya çalışılmıştır. Kontrol gurubuna ise sadece müzik dinlettirilmiştir. Bu müdahaleden sonra katılımcılardan bir masa etrafında oturup 3 kase dolusu (her katılımcıya ayrı kase fakat aynı miktarda) kraker, çiğ badem ve renkli boncuk çikolata verilmiştir. Verilen yiyecekleri tatmaları, istedikleri kadar yemeleri ve ne kadar lezzetli olduklarını 1(hiç) ile 5(çok fazla) arasında puanlandırmaları istenmiştir. Çalışma sonucunda müdahale grubunun kontrol gurubuna kıyasla %24 daha az enerji aldığı belirlenmiştir. Bunda beden algısı artmış ve dolayısıyla yeme farkındalığı artmış sonuç olarak daha az kalori alınmıştır.

Sezgisel yeme ve yeme farkındalığı benzer görülse de sezgisel yeme daha çok bireyi yemek yemeye iten sebepler (açlık ve tokluk sinyalleri gibi) üzerinde dururken; yeme farkındalığı yeme eylemi gerçekleşirken bireyin neyi, nerede, nasıl yiyeceğinin farkındalığı, dış etkenlerle olan ilişkisi ve besin üzerinde yargılama yapılmaması üzerinde yoğunlaşmaktadır.

0%
AÇILIŞA ÖZEL İNDİRİM

Kendinle yüzleş. Kendine değer ver. Kendin için harekete geç!

Ücretsiz ön görüşme ve detaylı vücut analizi için şimdi randevu alın.

RANDEVU AL