Genetiği Değiştirilmiş Organizma Nedir?

Son yıllarda adının çokça duyduğumuz GDO akıllara, GDO nedir sorusunu getirmektedir. Bunun dışında GDO’nun faydaları nelerdir veya GDO’nun zararları nelerdir gibi sorular hem bilim dünyasının hem de halkın kafasını hayli kurcalamaktadır. Yapılarına başka organizmalardan alınarak dahil edilen ve genetik yapıları değiştirilen ve diğer organizmanın özelliklerini taşıyan organizmalara “genetiği değiştirilmiş organizma (GDO)” denir. GDO en çok tarım ve gıda sektöründe kullanılmaktadır. Dolayısıyla birebir toplumun bireylerini ilgilendiren bir durumdur. Son yıllarda halk sağlığı açısından GDO oldukça irdelenmektedir. GDO’lu besinlerin alerjik durumlara, bir takım hastalıklara, kansere yol açma durumuna, antibiyotiklere direnç gösterme durumuna sebep olduğu düşüncelerini, yapılan çalışmalar destekler gözükmektedir.

Tarım Sektöründe GDO’nun Kullanım Amaçları & GDO’nun Faydaları

Tarımdan elde edilen ürünlerin virüs, mantar, bakteri, parazit, herbisit ve böceklere karşı dayanıklılığının artırılması, bunun dışında; sıcaklık, kuraklık, rutubet ve tuzluluk gibi olumsuz koşullara dayanıklılığın artırılması; görsel olarak albenisi olması, tat, aroma ve kokuların istenilen düzeye getirilmesi, olgunlaşma süresinin kısaltılması, besin değerlerinin artışı sağlanarak besleyiciliğin artırılması ve verimliliğinin artırılmasıdır. En önem verilen konu ise bitkileri zararlılara karşı korumaktır.

GDO’nun Zararları ve Sağlık Açısından Riskleri

Alerjik Reaksiyonlar

Son yıllarda İngiltere’de genetiği değiştirilmiş soyanın kullanılmaya başlamasıyla, soya tüketen bireylerde alerjik reaksiyon %50 oranında artmıştır. Yine bir çalışmada, Bt endotoksini üretmek üzere genetiği değiştirilen mısırın alerjik reaksiyonları arttırdığı gözlenmiştir. Ayrıca Bt toksini içeren çeşitli ürünleri toplayan ve bunların polenlerine inhalasyon yoluyla maruz kalan tarım işçilerinde de çeşitli alerjik reaksiyonlar gözlenmiştir.

Antibiyotik Direnci

GDO’ların zararları konusunda bir diğer tartışmalı konu ise antibiyotik direncidir.Gen aktarımıdan dolayı hayvanlara yem yoluyla insanların ise beslenerek bu genleri aldığı ve hastalıklara karşı antibiyotik kullanımında antibiyotiğe karşı direnç gösterdiği düşünülmektedir. Ancak bu durum deneysel olarak ispatlanamamıştır.

Toksisite

GDO’ların zararlarından bir diğeri toksititedir. Bu organizmalardan kaynaklanan sekonder metabolitler vücutta birikerek toksin üretmektedir.dolayısıyla enzim ve proteinlerin yapısını bozacağı endişesi oluşmuştur. Örneğin 1980’lerin sonunda bir Japon firması elzem bir aminoasit olan triptofanı ( vücutta serotonin yapımında kullanılır) bir bakteriye ürettirerek, gıda katkı maddesi olarak ABD’de satışa sunmuştur. Aylar içinde görülmüştür ki ürünü kullanan kişilerde sinir sistemini etkileyen, kas ağrıları ve kandaki bazı hücrelerin sayısında artışla seyreden Eozinofili Miyalji Sendromu (EMS) ortaya çıkmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda; genetiği değiştirilmiş bakterinin triptofanı istenenden fazla üretimi sonucu toksik madde oluşturduğu ve bu toksik maddenin EMS hastalığına sebep olduğu gözlenmiştir.

Kanser

GDO’lu besinlerin doğrudan ve dolaylı olarak kansere sebebiyet vereceği birçok araştırmacı tarafından belirtilmiştir. Özellikle, herbisitlere dayanıklılığı artması için ; pamuk, soya, mısır ve kolza gibi gıda maddelerinde kullanılan bromoxynil ve glufonsinate gibi kimyasal maddeler doğrudan kanser yapıcı olduğu bilinmektedir. Ayrıca gıda ürünlerine aktarılan bu genlerin ileride insan DNA’sına veya metabolizmasına ne gibi etkiler yapacağı da bilinmemektedir. Örneğin genetiği değiştirilmiş mısır ve soya ile beslenen ineklerin sütlerinde mısır ve soyaya ait materyallerin olduğu ve bunların pastörizasyona direnç gösterdiği tespit edilmiştir. Yine gdo’lu bitkilerden toprağa ve suya geçen toksik maddeler birçok çalışmada tespit edilmiştir. Bu nedenle, toksinlerin diğer organizmaların beslenmesine katılması söz konusudur. Ayrıca bazı genlerin ürettiği endotoksinlerin toprakta 33 hafta kaldığı tespit edilmiştir.

Diyetisyen Görüşü

Bilim dünyasında, GDO’lar konusunda olumlu veya olumsuz görüşler söz konusudur.

GDO’ların Faydaları Olacağı Görüşü

  • Bu teknolojinin daha fazla ve kaliteli ürünlerin elde edilmesine katkı sağlayacağı
  • Kimyasal ilaç ve gübre kullanımını minimuma indireceği
  • Besinlerin üretim maliyetini düşüreceği
  • Besinlerin besin ögelerinin artacağı ve besleyiciliğinin artacağı görüşü
  • Dünyadaki açlık sorununa çözüm getireceği ve kötü beslenmenin ortadan kalkacağı
  • Bazı besinlerin alerjik özelliklerinin ortadan kaldırılacağı
  • Besinlere eklenen özelliklerle hastalıklara karşı bağışıklığın artacağı

GDO’ların Zararları Olacağı Görüşü

  • Üretilen besinlerin alerjik reaksiyonları artıracağı
  • Üretilen besinlerin toksik etkiler oluşturacağı
  • Besinlerin kanserojen etki yapabileceği ve antibiyotiklere direnç gösterebileceği
  • Ekolojik ve sosyo-ekonomik açıdan bu ürünlerin zaman içinde dünyadaki genetik çeşitliliğin azalmasına sebep olacağı ve ekonomik bakımdan dışa bağımlılığı artıracağı görüşü söz konusudur.

Sonuç olarak gdo’ların faydaları düşünülürken halk sağlığı gözden kaçırılmamalı ve gdo’ların zararları öncelik olarak görülmelidir. Bu konuda daha fazla çalışma yapılmalı ve devlet politikası olarak biyolojik çeşitliliğin korunması ve sahip çıkılması gerekmektedir.

Online Gebelik Diyeti ile Sağlıklı bir Hamilelik Dönemi sizleri bekliyor.

Online Diyet Programına katılmak için detaylar…

Online Diyet